Prompt şablonları: değişken ile tekrar kullanılabilir AI promptları nasıl yazılır?

Pazartesi günü işe yarayan bir prompt yazıyorsun. Ürün açıklaması net, tonu yerinde, uzunluğu tam kıvamında. Perşembe günü başka bir ürün için aynısına ihtiyacın oluyor; sohbet geçmişinde arıyorsun, bulamıyorsun ve aklında kaldığı kadarıyla yeniden yazıyorsun. Sonuç fena değil, ama o ilki kadar iyi de değil.

En iyi promptun ile gerçekte kullandığın prompt arasındaki bu farkı prompt şablonları kapatır. Promptu bir kez özenle yazarsın, değişen kısımlarını işaretlersin ve tekrar tekrar kullanırsın. Her seferinde sıfırdan değil, en iyi versiyonundan başlarsın.

Bu rehberde şablon oluşturmanın basit ve tekrarlanabilir bir yolunu, şablonları işe yaramaz hale getiren hataları ve bugün kopyalayıp kullanabileceğin altı şablonu bulacaksın.

Prompt şablonu nedir?

Prompt şablonu, saklayıp tekrar kullandığın bir prompttur. Bir kullanımdan diğerine değişen kısımlar yer tutucu olarak, genellikle çift süslü parantez içinde yazılır: değişken. Geri kalan her şey aynı kalır.

Şablon

{{kitle}} için {{ürün}} hakkında {{ton}} bir ürün açıklaması yaz.
{{uzunluk}} kelimeyi geçmesin.

Doldurulmuş hali

Üniversite öğrencileri için tekrar kullanılabilir bir kahve bardağı hakkında eğlenceli bir ürün açıklaması yaz.
80 kelimeyi geçmesin.

Yapı aynı, talimatlar aynı, sadece ayrıntılar farklı. Bütün fikir bu. Şablonların, promptu her seferinde elle yeniden yazmaktan daha tutarlı sonuç vermesinin sebebi de bu: promptu iyi yapan kısımlar yolda kaybolmaz.

Tek seferlik prompttan şablona, adım adım

En iyi şablonlar sıfırdan tasarlanmaz; daha önce işine yaramış promptlardan doğar. Süreç şöyle işliyor.

1. Adım: İşe yarayan bir promptla başla

Sonucundan memnun kaldığın bir promptu seç. Genellikle somut ayrıntılarla doludur:

LoopCup adında tekrar kullanılabilir bir kahve bardağı çıkarıyoruz. Online mağazamız için
bir ürün açıklaması yaz. Müşterilerimizin çoğu üniversite öğrencisi. Eğlenceli olsun ama
abartmasın. Bulaşık makinesinde yıkanabildiğini ve içeceği 4 saat sıcak tuttuğunu belirt.
80 kelime civarında olsun. Emoji kullanma.

2. Adım: Bir dahaki sefere neyin değişeceğini bul

Promptu tekrar oku ve kendine sor: Yarın bunu başka bir ürün için yapsam hangi kelimeleri değiştirirdim? Burada değişenler ürün, kitle, ton, öne çıkan faydalar ve uzunluk. Geri kalanı (bunun bir ürün açıklaması olması, online mağaza için yazılması, emoji kullanılmaması) aynı kalıyor.

3. Adım: Bu kısımları değişkene çevir

Online mağazamız için bir ürün açıklaması yaz.
Ürün: {{ürün}}
Kitle: {{kitle}}
Ton: {{ton}}
Öne çıkan faydalar: {{faydalar}}
{{uzunluk}} kelime civarında olsun. Emoji kullanma.

4. Adım: Sabit kısımları güçlendir

Ayrıntılar aradan çekilince talimatları iyileştirmek kolaylaşır. Genellikle ek mesajlarla sonradan istediğin şeyleri şablona ekle: bir rol, net bir çıktı biçimi ve bilgi eksik olduğunda ne yapılacağı.

Deneyimli bir e-ticaret metin yazarısın.
Online mağazamız için bir ürün açıklaması yaz.

Ürün: {{ürün}}
Kitle: {{kitle}}
Ton: {{ton}}
Öne çıkan faydalar: {{faydalar}}

Kurallar:
- {{uzunluk}} kelime civarında olsun. Emoji kullanma.
- Bu kitle için en önemli olan faydayla başla.
- Bir fayda net değilse ayrıntı uydurmak yerine onu hiç yazma.

Biçim: bir başlık, ardından iki kısa paragraf.

İşte gerçekten tekrar kullanacağın bir şablon. Doldurması on saniye sürer ve ürettiği her açıklama aynı, denenmiş talimatlardan yola çıkar.

İpucu: Her değişkeni kendi etiketli satırına yazmak (Ürün: ürün) şablonu doldurmayı kolaylaştırır ve değer uzun olsa bile modele net bir bağlam sunar.

İyi bir şablonun beş yapı taşı

Tekrar kullanılabilir şablonların çoğu aynı beş parçadan oluşur. Her seferinde beşine birden ihtiyacın olmaz, ama güçlü şablonlar genellikle çoğunu içerir.

Parça	Ne işe yarar?	Örnek
Rol	Uzmanlığı ve bakış açısını belirler	”Deneyimli bir metin yazarısın.”
Görev	Yapılacak tek işi söyler	”Bir ürün açıklaması yaz.”
Bağlam	Her seferinde değişen ayrıntılar	ürün, kitle
Kurallar	Sınırlar, olmazsa olmazlar, yasaklar	”uzunluk kelime civarında. Emoji yok.”
Biçim	Cevabın nasıl görüneceği	”Bir başlık, ardından iki kısa paragraf.”

Temel kural: yalnızca bağlam değişken olmalı. Görevi ya da kuralları değişkene çevirmeye başladıysan şablon değil form hazırlıyorsun demektir ve aradığın tutarlılık kaybolur.

Kopyalayabileceğin altı şablon

Aşağıdaki şablonların hepsi aynı yapıyı izliyor. Birini kopyala, değişken isimlerini sana doğal gelen ifadelerle değiştir ve kuralları kendi tarzına göre ayarla.

1. Ürün açıklaması

Deneyimli bir e-ticaret metin yazarısın.
{{ürün}} için bir ürün açıklaması yaz.

Kitle: {{kitle}}
Ton: {{ton}}
Öne çıkan faydalar: {{faydalar}}

{{uzunluk}} kelime civarında olsun. Bu kitle için en önemli faydayla başla.
Biçim: bir başlık, ardından iki kısa paragraf.

2. E-posta yanıtı

Aşağıdaki e-postaya bir yanıt yaz.

Amacım: {{amaç}}
Ton: {{ton}}
İmza: {{isim}}

120 kelimeyi geçmesin ve net bir sonraki adımla bitsin.
E-postada amacımda yer almayan bir soru varsa tahmin yürütme; yerine [CEVAP] gibi bir yer tutucu koy.

E-posta:
{{eposta}}

3. Kod inceleme

Kod incelemesi yapan kıdemli bir {{dil}} geliştiricisisin.
Aşağıdaki kodu hatalar, okunabilirlik ve performans açısından incele.

Her sorun için şunları ver:
- Önem: yüksek, orta ya da düşük
- Yer: fonksiyon ya da satır
- Sorun: tek cümle
- Çözüm: kısa bir kod örneği

Sorunları en önemliden en az önemliye doğru sırala. Kod iyi görünüyorsa bunu kısaca söyle.

{{kod}}

4. Toplantı özeti

Aşağıdaki toplantı notlarını, toplantıya katılmamış {{kitle}} için özetle.

1. Sonucu anlatan tek cümlelik bir özet.
2. Alınan kararlar, madde madde.
3. Aksiyonlar, "Sorumlu: görev (son tarih)" biçiminde. Tarih verilmediyse "tarih yok" yaz.

Yalnızca notlarda yazanları kullan. Varsayım ekleme.

Notlar:
{{notlar}}

5. Sosyal medya gönderisi

{{kitle}} için {{konu}} hakkında bir {{platform}} gönderisi yaz.

Ton: {{ton}}
Uzunluk: en fazla {{uzunluk}} kelime
Amaç: {{amaç}}

Farklı açılış cümleleriyle üç versiyon ver; senin seçeceğin versiyonu ve nedenini belirt.

6. Bir kavramı açıklama

{{kavram}} kavramını {{kitle}} için açıkla.

Tek cümlelik bir tanımla başla, ardından günlük hayattan bir benzetme ve pratik bir örnek ver.
Jargondan kaçın; teknik bir terim kullanman gerekiyorsa onu da açıkla.
Sonunda, konuyu anlayıp anlamadığımı kontrol etmem için bana tek bir soru sor.

Değişkenlerine nasıl isim vermelisin?

Değişken isimleri, bir şablonun sahip olduğu tek “arayüzdür”. İyi isimler şablonu aylar sonra bile kolayca doldurmanı sağlar.

• Konumu değil içeriği anlat. kitle ne yazman gerektiğini söyler; x ya da alan2 söylemez.
• Kısa ve küçük harfle yaz. Bir iki kelime yeter: ton, son_tarih.
• Aynı şeye aynı ismi ver. Ürün bir şablonda iki kez geçiyorsa ikisinde de ürün yaz; aynı değeri taşıdıkları hemen anlaşılsın.
• Gerekiyorsa biçimi isimde belirt. kelime_sayısı ya da teslim_tarihi tahmin etme zahmetini ortadan kaldırır.
• Uzun girdiler için de değişken kullan. Bir e-postayı eposta alanına yapıştırmak şablonu kısa ve okunur tutar. Uzun girdileri net bir etiketle şablonun sonuna koy.

Şablonlarını sağlamlaştır

Bir şablon, yazarken hiç öngörmediğin durumlarda da kullanılır. Birkaç satırlık talimat onu çok daha güvenilir hale getirir.

Bilgi eksik olduğunda ne yapılacağını söyle. “Belirsiz bir şey varsa başlamadan önce bana en fazla üç soru sor” ya da “tahmin yürütmek yerine bir yer tutucu bırak” gibi bir satır, kendinden emin ama uydurma ayrıntıların önüne geçer.

Biçim önemliyse örnek göster. Çıktının belli bir şekilde olması gerekiyorsa kısa bir örnek (“Şöyle: Sorumlu: görev (son tarih)”) uzun bir tariften daha iyi işler.

Zaten seçim yapacaksan seçenek iste. Başlık, e-posta konusu ya da gönderi gibi işlerde üç versiyon iste. Seçmek, yeniden yazmaktan hızlıdır.

Güvenmeden önce farklı değerlerle dene. Şablonu birbirinden çok farklı iki üç şekilde doldur: kısa ve uzun bir girdiyle, resmi ve samimi bir tonla. Kombinasyonlardan biri zayıf sonuç veriyorsa kuralları düzelt.

Sık yapılan hatalar

Çok fazla değişken. Bir şablon sekiz alan istiyorsa fazla iş yapmaya çalışıyordur. Onu üçer dörder değişkenli iki şablona böl.

Talimatları değişkene çevirmek. talimatlar diye bir değişken şablonun amacını boşa çıkarır. Sabit kalmasını istediğin şey tam olarak talimatlardır.

Çıktı biçimi belirtmemek. Biçim yoksa her çalıştırmada cevap farklı bir şekilde gelir. “İki sütunlu bir tablo olarak ver: sorun ve çözüm” gibi tek bir satır sonuçları kullanmayı çok kolaylaştırır.

Belirsiz değişken isimleri. metin ya da bilgi ne kastettiğini hatırlamanı gerektirir. Neyse onu yaz: müşteri_epostası, toplantı_notları.

Şablonu hiç güncellememek. Bir cevap hedefi tutturamadığında düzeltme yalnızca ek mesajda değil, şablonda da yapılmalı. Böylece sonraki her kullanım daha iyi olur.

Şablon kütüphaneni düzenli tut

Şablonlar ancak onları saniyeler içinde bulabildiğinde zaman kazandırır. Sayıları birkaçı geçtiğinde:

• Her şablona ne ürettiğini söyleyen bir başlık ver; “Prompt 7” değil, “Ürün açıklaması” ya da “Toplantı özeti” gibi.
• Onları birkaç kategoriye ayır; örneğin Yazı, Yazılım ve İş, ya da müşteriye veya projeye göre.
• Her şablonun tek bir versiyonunu tut. İyileştirdiğinde kopyasını kaydetmek yerine aslını güncelle.

PromptDeck tam olarak bu çalışma düzeni için tasarlandı. Promptlarını değişken içerecek şekilde kaydedersin, PromptDeck bunları algılayıp doldurman için küçük bir form sunar ve hazır promptu tek dokunuşla kopyalarsın. Kütüphanen kategorilere ayrılmış, aranabilir ve cihazında saklanır; bu yüzden macOS ve Android’de internetsiz de çalışır.

Bir sonraki adımın

Sohbet geçmişini aç ve bu ay birden fazla kez yazdığın bir promptu bul. Değişen üç dört kısmını işaretle, bir çıktı biçimi ekle ve ilk şablonun olarak kaydet. Bir dahaki sefere ihtiyacın olduğunda dakikalar değil saniyeler sürecek ve sonuç en iyi denemen kadar iyi olacak.

Sık sorulan sorular

Prompt ile prompt şablonu arasındaki fark nedir?

Prompt tek bir durum için yazılır. Prompt şablonu ise tekrar kullanılmak üzere yazılır: talimatlar sabittir, her seferinde değişen ayrıntılar ise senin dolduracağın değişken alanları olarak bırakılır.

Prompt şablonları ChatGPT, Claude ve Gemini'de çalışır mı?

Evet. Doldurulmuş bir şablon düz metindir, bu yüzden sohbet tabanlı her yapay zekâ aracında çalışır. Modeller aynı prompta biraz farklı yanıt verebilir; önemli bir şablonu asıl kullandığın araçta mutlaka dene.

Bir şablonda kaç değişken olmalı?

Genellikle üç ila beş. İkiden azsa şablona belki gerek yoktur; altıdan fazlaysa şablon çoğu zaman aynı anda iki işi yapmaya çalışıyordur.

Değişkenler için neden çift süslü parantez kullanılıyor?

değişken kolayca göze çarpar, normal metinde neredeyse hiç geçmez ve pek çok aracın zaten tanıdığı bir yazım biçimidir. PromptDeck bunları otomatik algılar ve her birini doldurulabilir bir alana çevirir.